Seizoenswerk in de bloementeelt in België: serres, potplanten en seizoenen

Deze pagina in andere talen : English · Français

Wat produceert de Belgische sierteelt?

België staat bekend om de potazalea, met de Gentse azalea als beschermde geografische aanduiding, maar ook om de knolbegonia, perkplanten en talrijke andere potplanten. Een groot deel van de productie gaat naar het buitenland, vooral naar de buurlanden.

De bedrijven zijn vaak familiaal en sterk gespecialiseerd, met moderne serres, rolbanken en geautomatiseerde oppotlijnen. Seizoenskrachten springen bij waar oog en hand onmisbaar blijven: stekken, sorteren, afwerken en orders klaarzetten.

De sierteeltregio's

De Gentse regio, vooral Lochristi, Destelbergen, Evergem en Wetteren, is het hart van de Vlaamse sierteelt, zeker voor azalea's en begonia's. Ook de Antwerpse Kempen en Limburg tellen potplantenserres, terwijl de Waalse telers meer verspreid liggen.

Veel telers verkopen via groothandels en bloemenveilingen in België en Nederland, waardoor de ordervolumes afhangen van het weer, de feestdagen en de exportvraag. Reken op drukke weken vóór Moederdag, Allerheiligen en Kerstmis, met rustigere periodes daartussen.

De bloemenkalender

Perkplanten zorgen van februari tot mei voor veel werk in functie van het tuinseizoen. Azalea's worden vooral verkocht van september tot Moederdag, met een piek voor de eindejaarsfeesten. Begoniaknollen worden in de herfst gerooid, kerststerren in november en december klaargemaakt.

Het dagelijkse werk

Seizoenskrachten nemen stekken en steken ze, potten op, zetten potten wijder, toppen jonge planten, verwijderen uitgebloeide bloemen en sorteren op grootte en bloei. Daarna laden ze Deense karren voor de groothandel. Het werk is precies en repetitief.

Toegang voor seizoenskrachten

Onderdanen van de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland mogen vrij in België werken. Een identiteitsbewijs en een bankrekening volstaan; de werkgever doet de Dimona-aangifte vóór elke gewerkte dag.

Sierteelt en gelegenheidsarbeid

De bloementeelt valt onder paritair comité 145, subcomité 145.01. Bedrijven uit de sector kunnen dus gelegenheidsarbeiders inzetten, een flexibele formule voor jobstudenten, werknemers met verlof, gepensioneerden en sommige werkzoekenden.

Onderdanen van buiten de EU

Een werknemer uit een derde land heeft vóór vertrek een toelating voor seizoenarbeid van het bevoegde gewest nodig. Duurt het verblijf langer dan 90 dagen, dan vraagt de werkgever een gecombineerde vergunning voor arbeid en verblijf aan, volgens de Europese seizoenarbeidersrichtlijn.

Het jaarlijkse dagenplafond

Sinds 1 juli 2023 mag een gelegenheidsarbeider tot 100 dagen per jaar in de tuinbouw werken, bij een of meer werkgevers. Samen met de landbouw blijft het totaal beperkt tot 100 dagen, een regel die het koninklijk besluit van 14 april 2026 uitbreidt naar uitzendkrachten.

Loon en voorwaarden in de serre

De gelegenheidsarbeider in de tuinbouw krijgt minstens het loon van categorie 1 van zijn subsector. In de bloementeelt bedroeg dat op 1 januari 2024 13,12 euro bruto per uur, en 13,43 euro in categorie 2, op basis van een 38-urenweek, vóór indexering.

Inhoudingen op het loon

De sociale bijdragen voor gelegenheidsarbeiders worden berekend op een wettelijk forfaitair dagloon en niet op het werkelijke loon. De bedrijfsvoorheffing bedraagt 11,11 procent voor een Belgische inwoner en 18,725 procent voor een niet-inwoner, volgens de informatie voor 2026.

Een tuinbouw-cao laat toe een deel van het nettoloon contant te betalen, beperkt tot 65 euro per week gedurende acht weken per jaar. De werknemer tekent een kwitantie in twee exemplaren en het bedrag staat als voorschot op de loonbrief.

Werkomgeving

Een serre beschermt tegen de regen, maar de warmte loopt in de lente en zomer snel op. Op- en uitpotten en sorteren gebeurt meestal rechtop aan tafelhoogte. Buiten de orderpieken zijn de uren regelmatig; tijdens drukke weken wordt vaak op zaterdag gewerkt.

Stappen naar een job in de sierteelt

Sierteeltbedrijven werven vooral aan in januari voor perkplanten en in augustus voor het azaleaseizoen. Deze stappen gelden voor EU-kandidaten; niet-EU-kandidaten zijn afhankelijk van de toelating die de werkgever aanvraagt.

1. Kies je periode: lente voor perkplanten, herfst en winter voor azalea's.
2. Zoek bij de VDAB op sierteelt, serremedewerker of potplanten.
3. Contacteer bedrijven in Lochristi, Destelbergen en Evergem.
4. Schrijf een cv dat zorgvuldigheid, snelheid en tuinervaring benadrukt.
5. Laat statuut, subcomité 145.01 en uurloon bevestigen.
6. Bezorg identiteitsbewijs en IBAN voor de Dimona.
7. Hou je dagen als gelegenheidsarbeider bij.

Richtwaarden voor loon en documenten

De bedragen in deze tabel komen uit de vakbondsloonschaal voor de bloementeelt van januari 2024. Ze moeten verhoogd worden met latere indexeringen en eventuele anciënniteit, en dienen als minimumdrempel om een aanbod te beoordelen.

Veelgemaakte fouten

De sierteelt stelt hoge eisen aan kwaliteit, en fouten kosten telers veel geld. Voor seizoenskrachten voorkomen enkele administratieve en praktische voorzorgen de meest voorkomende teleurstellingen tijdens een seizoen.

• Werken zonder Dimona of contract, en dus zonder verzekering bij een ongeval.
• Hygiëneregels voor planten negeren, een bron van ziektes in de serre.
• Te weinig drinken op warme dagen onder glas.
• Een loon onder categorie 1 aanvaarden.
• Een tussenpersoon betalen voor een beloofde job of visum.

Heb je een tuinbouwdiploma nodig?

Nee, de meeste seizoensjobs zijn toegankelijk zonder diploma. Een tuinbouwopleiding of ervaring in een tuincentrum helpt wel om meer gespecialiseerde taken te krijgen, zoals vermeerdering of teeltopvolging, die in een hogere looncategorie betaald worden.

Vormen allergieën een probleem?

Sommige planten en stuifmeel kunnen huid of luchtwegen irriteren. Wie gevoelig is, meldt dat best bij de aanwerving en draagt aangepaste handschoenen. Gewasbeschermingsmiddelen mogen enkel door opgeleid personeel gehanteerd worden, nooit door onopgeleide seizoenskrachten.

Wanneer werft de sierteelt het meest aan?

Twee grote pieken bepalen het jaar: de lente, met perk- en tuinplanten van februari tot mei, en de herfst en winter, met azalea's en feestplanten. Tussen die periodes valt de vraag in de meeste bedrijven sterk terug.

Kan je sierteelt combineren met andere seizoenen?

Ja, een seizoenskracht kan bijvoorbeeld van perkplanten in de lente naar aardbeien in de zomer en azalea's in de herfst gaan. Het totaal aantal dagen als gelegenheidsarbeider blijft wel beperkt tot 100 per jaar bij alle tuin- en landbouwwerkgevers samen.